Steeds vaker doen gezinnen een beroep op Home-Start, een programma dat opvoedondersteuning biedt aan gezinnen met jonge kinderen. De groei is enerzijds te wijten aan een uitbreiding van het werkgebied en anderzijds een toenemende bekendheid van Home-Start, zo bevestigt coördinatrice Wil Schippers.

Wat doet Home-Start?
Home-Start begon met haar werk in 1999 in een klein deel van Oost-Gelderland en inmiddels bestrijkt het werkgebied de gehele Achterhoek. Van Aalten tot Doetinchem en Bronckhorst tot Berkelland. Deden in 2004 nog 22 gezinnen een beroep op Home-Start, in 2005 waren dat er 31. Iedereen met jonge kind(eren) tot zes jaar kan de hulp inroepen.

'De hulpvraag van het gezin staat centraal'
De hulp bestaat uit een vrijwilliger die het gezin bezoekt. Dat kan een dagdeel per week zijn maar ook een paar uur in de veertien dagen. "Dat hangt van het gezin zelf af. De hulpvraag van het gezin staat centraal", zegt Schippers. De vrijwilligers die vooraf een cursus krijgen en zelf opvoedervaring hebben, worden via Schippers gekoppeld aan een gezin. Ze bieden, als het klikt, geen professionele hulp. "Ze zijn meer een luisterend oor", aldus Schippers. "Stel, een vrouw heeft een traumatische bevalling gehad, een ouder die chronische ziek is en is continue aan het zorgen. Ze is steeds maar moe en heeft het gevoel niet meer aan zichzelf toe te komen en steeds maar achter de dingen aan te moeten hollen.

'Dan is alles net even teveel'
Een vrijwilliger van Home-Start kan dan ondersteuning bieden. Door te luisteren naar haar verhaal, door een keer de boodschapen te doen zodat ze eindelijk wat tijd voor zichzelf heeft." Volgens Schippers gaat het bij de gezinnen die een beroep op Home-Start doen, meestal om een tijdelijke samenloop van omstandigheden. "Dan is alles net even teveel. De vrouw, meestal zijn het vrouwen, wil en kan niet steeds bij haar vrienden aankloppen die misschien haar problemen ook wel bagatelliseren. De vrijwilliger van Home-Start kan dan net dat zetje in de rug geven, dat ze nodig hebben. Wat ondersteuning bieden bij praktische zaken zodat ze de boel op de rit krijgen of houden." Volgens Schippers is het doel van Home-Start om alledaagse problemen niet uit te laten groeien tot ernstigere en/of langedurige kwesties zodat er een beroep gedaan moet worden op het professionele hulpverleningscircuit.

Een luisterend oor, is het meest gevraagd
Een 'luisterend oor' en een 'praatpaal'. Die functies worden het meest gevraagd door de gezinnen die een beroep op Home-Start doen. Het doorbreken van het sociaal isolement staat op de tweede plaats.  Verder scoren 'ondersteuning bij de opvoeding' en 'een klankbord om het zelfvertrouwen te vergroten' hoog. Dat blijkt uit een enquete van Home-Start. Van de 53 gezinnen die in 2005 in de Achterhoek een beroep op Home-Start deden, ging het bij 31 daarvan om een nieuwe aanvraag. In 2004 waren al 22 gezinnen gestart. Van de in totaal 53 gezinnen, wonen er elf in Lichtenvoorde, vijf in Aalten, Gendringen, Winterswijk en Doetinchem, vier in Groenlo, drie in Ulft en twee in Varsseveld. Uit de overige plaatsen waaronder Beltrum, Gaanderen, Hengelo, Zieuwent, Zeddam en Zelhem gaat het om een enkel gezin. Bij dertien van de 53 gezinnen gaat het om éénoudergezinnen. Eind 2005 is de hulp aan 28 gezinnen op positieve wijze afgesloten. Gemiddeld duurde de ondersteuning negen maanden. Landelijk werden er in 2005 in totaal 1460 gezinnen ondersteund. Uit landelijk onderzoek is gebleken dat de hulp van Home-Start sowieso positieve effecten heeft. Moeders geven zich aan prettiger te voelen en minder vaak een depressieve stemming te hebben. Ook wordt na de hulp het opvoeden als minder zwaar ervaren. Verder is uit evaluatieonderzoek gebleken dat bij 86 procent van de gezinnen sprake is van een algeheel positief effect en dat
aan het eind van de Home-Starthulp gezinnen minder gebruik maken van de voorzieningen in de gezondheidszorg.

Engelse legde de basis
Home-Start is in 1973 in Engeland bedacht door Margaret Harrison. Ze werkte lange tijd als vrijwilligster in een buurtcentrum in Leicester waar ze in contact kwam met gezinnen die een moeilijke tijd doormaakten. Deze gezinnen zagen haar als ouder en als vriendin. Ze werd bij hen thuis uitgenodigd om 'eens echt te kunnen praten'. Om te kunnen blijven voorzien in de gevraagde behoefte, bedacht ze een methodiek waarvan de vorm en de uitgangspunten dicht bij de gezinnen blijven maar die goed overdraagbaar zijn aan vrijwilligers. Het programma wordt inmiddels wereldwijd in twintig landen uitgevoerd. In Nederland begon Home-Start in 1993 en sinds 2006 wordt het in meer dan zeventig gemeenten aangeboden. Meer informatie over Home-Start: www.home-start.nl

Ervaring van een gezin: 'ik kijk er elke week naar uit'
Ervaring van de vrijwilligster: 'net als vroegere buurvrouwhulp'

Bron: De Gelderlander, 21 november 2006